Kosiarki sadownicze
Kosiarki sadownicze
Kosiarki sadownicze – precyzja i bezpieczeństwo w cieniu koron
W sadownictwie i winogrodnictwie utrzymanie murawy w międzyrzędziach to kluczowy element agrotechniki. Trawa konkuruje z drzewami o wodę i składniki pokarmowe, a zbyt wysoka sprzyja rozwojowi gryzoni i chorób grzybowych. Kosiarka sadownicza musi zatem pracować nisko, szybko i – co najważniejsze – omijać pnie drzew z milimetrową precyzją, nie uszkadzając delikatnej kory.
1. Architektura maszyn: Od sztywnych ram po systemy teleskopowe
Konstrukcja kosiarki sadowniczej jest podyktowana szerokością międzyrzędzi, która w zależności od wieku sadu i gatunku roślin może się znacznie różnić.
Kosiarki o stałej szerokości: Najprostsze konstrukcje, zazwyczaj o obłym kształcie, który pozwala na bezpieczne zbliżenie się do korony drzewa.
Kosiarki teleskopowe (zmienna szerokość): Wyposażone w dwa zachodzące na siebie korpusy, które rozsuwają się hydraulicznie. Pozwala to na idealne dopasowanie maszyny do szerokości rzędu "w locie", co jest nieocenione w sadach o zmiennym rozstawie.
Kosiarki z ramieniem uchylnym (uchylne krążki): Absolutny standard w nowoczesnym sadzie. Maszyna posiada główne noże w korpusie oraz mniejszy, boczny krążek na sprężystym ramieniu, który wykasza trawę bezpośrednio między drzewami w rzędzie.
2. Systemy sensorowe: Jak maszyna "widzi" drzewo?
Największą nowinką technologiczną w kosiarkach sadowniczych są zaawansowane systemy omijania przeszkód.
System mechaniczno-sprężynowy: Najprostszy, gdzie siła nacisku na krążek uchylny jest regulowana napięciem sprężyny. Wymaga wyczucia operatora, by nie uszkodzić młodych drzewek.
Hydrauliczne czujniki dotykowe (sensory): Specjalny pręt (czujnik) po dotknięciu pnia wysyła sygnał do rozdzielacza, który błyskawicznie cofa ramię tnące. System ten pozwala na bardzo szybką jazdę (nawet powyżej 10 km/h przy zachowaniu pełnego bezpieczeństwa kory.
Systemy z własną hydrauliką: Profesjonalne kosiarki posiadają własny zbiornik oleju i pompę na WOM, co uniezależnia szybkość reakcji ramienia od wydajności pompy ciągnika.
3. Napęd i mechanika cięcia
W kosiarkach sadowniczych dominują dwa rodzaje napędów:
Mechaniczny (paski i przekładnie kątowe): Bardzo sprawny, ale wymagający dbałości o naciąg pasów. Noże zazwyczaj są osadzone na pionowych wałkach (system rotacyjny).
Hydrauliczny: Częściej spotykany w małych kosiarkach montowanych na ramionach bocznych lub z przodu ciągnika. Pozwala na większą swobodę w manewrowaniu osprzętem.
Ciekawostka: Wiele nowoczesnych kosiarek sadowniczych posiada opcję wyrzutu bocznego. Skoszona trawa jest kierowana bezpośrednio pod pnie drzew, tworząc naturalną warstwę mulczu, która ogranicza parowanie wody i wzrost chwastów w rzędzie.
4. Przegląd producentów: Kto rządzi w sadzie?
Polscy liderzy (Zagłębie Grójecko-Wareckie):
MCMS Warka: Jeden z najbardziej rozpoznawalnych producentów w Europie. Ich kosiarki serii RO i shelf-mowers to synonim trwałości w ekstremalnie intensywnej eksploatacji.
SaMASZ (Białystok): Oferuje zaawansowane kosiarki sadownicze z serii KPO, znane z doskonałego kopiowania terenu i wysokiej jakości stali.
Tehnos / Tad-Len: Producenci dostarczający solidne maszyny o prostej budowie, idealne dla mniejszych i średnich gospodarstw sadowniczych.
Marki zagraniczne (Technologia Premium):
Fischer (Włochy): Prawdopodobnie najbardziej zaawansowane kosiarki sadownicze na świecie. Ich systemy sensorowe i precyzja wykonania są wzorem dla całej branży.
Rinieri (Włochy): Specjalizują się w maszynach do winnic i sadów o bardzo wąskich rozstawach, oferując ogromną liczbę konfiguracji ramion uchylnych.
Perfect (Van Wamel - Holandia): Marka znana z niezwykle niskich obudów kosiarek, co pozwala na pracę pod bardzo nisko prowadzonymi koronami drzew.
5. Eksploatacja
Środowisko pracy w sadzie jest wymagające: częste zmiany obciążenia, kontakt z gałęziami i pyłem.
Ważna rada: W kosiarkach sadowniczych kluczowe jest smarowanie łożysk pionowych wałków. Ze względu na niską obudowę, są one narażone na owijanie się resztek roślinnych i sznurków, co może prowadzić do przegrzania uszczelnień i zatarcia piasty.