Przyczepy typu "Tandem"
Przyczepy typu "Tandem"
Przyczepy typu Tandem – mistrzowie trakcji i manewrowości. Analiza technologiczna
W ciągu ostatniej dekady polskie pola przeszły rewolucję transportową. Klasyczne przyczepy dwuosiowe na obrotnicy coraz częściej ustępują miejsca konstrukcjom typu tandem. Choć na pierwszy rzut oka różnica dotyczy tylko rozmieszczenia kół, w rzeczywistości tandem to zupełnie inna filozofia przenoszenia ciężaru i współpracy z ciągnikiem. W tym artykule przyjrzymy się, dlaczego to rozwiązanie stało się standardem w nowoczesnych gospodarstwach.
1. Polska produkcja – liderzy technologii Tandem
Polscy producenci doskonale wyczuli trendy rynkowe, oferując przyczepy tandemowe, które łączą wytrzymałość z zaawansowaną hydrauliką.
Pronar: Ich seria przyczep tandemowych (np. modele T663, T683) to absolutne bestsellery. Pronar słynie z doskonałego wyważenia tych maszyn, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa zaczepu ciągnika.
Metal-Fach: Oferuje przyczepy tandem o bardzo wysokich burtach i dużej kubaturze, które są cenione za sztywność ramy i stabilność podczas wywrotu tyłem.
Zasław: Wykorzystuje w swoich tandemach ramy oparte na profilach dwuteowych, co sprawia, że są to maszyny niemal niezniszczalne, idealne do transportu ciężkich zbóż i kukurydzy.
Wielton Agro: Skupia się na redukcji masy własnej przy zachowaniu ogromnej ładowności, stosując wysokogatunkowe stale, co pozwala na transport większej ilości towaru przy niższym spalaniu ciągnika.
Warfama (Ursus): Choć marka przeszła transformacje, ich konstrukcje tandemowe wciąż pracują w tysiącach gospodarstw, będąc wzorem prostoty i łatwości serwisu.
2. Konstrukcja Tandem: Co ją wyróżnia?
Podwozie typu tandem charakteryzuje się dwiema osiami umieszczonymi blisko siebie (zazwyczaj w rozstawie ok. 1000–1350 mm) w środkowej lub tylnej części przyczepy. Brak przedniej osi skrętnej (obrotnicy) zmienia całkowicie dynamikę zestawu.
Przenoszenie obciążeń (Nacisk pionowy)
W przeciwieństwie do przyczepy dwuosiowej, tandem przenosi znaczną część swojej masy (nawet do 2-3 ton w zależności od modelu) na zaczep rolniczy ciągnika (hitch lub piton-fix).
Zaleta: Docisk tylnej osi ciągnika drastycznie poprawia jego przyczepność. Traktor, który "mieliłby" kołami z klasyczną przyczepą, w zestawie z tandemem wyjeżdża z błota bez problemu.
Manewrowość i cofanie
Tandem zachowuje się podczas jazdy jak przyczepa jednoosiowa.
Łatwość cofania: Jest to kluczowy argument dla operatorów. Cofanie tandemem do wąskich magazynów, żmijek czy wjazdów jest o wiele prostsze i bardziej intuicyjne niż "łamanie" zestawu z obrotnicą.
3. Na co zwrócić uwagę przy doborze przyczepy Tandem?
Zawieszenie osi
Sztywne: Najtańsze, ale najmniej komfortowe. Dobra opcja na równe drogi asfaltowe.
Resorowane (paraboliczne): Standard w dobrych maszynach. Świetnie tłumi drgania i zapobiega "podskakiwaniu" pustej przyczepy.
Wahaczowe: Najlepsze do prac polowych i na nierówności. Zapewnia stały kontakt wszystkich kół z podłożem, nawet w głębokich koleinach.
Rodzaj dyszla
Ponieważ dyszel przenosi duże obciążenia pionowe, powinien być:
Amortyzowany (resorem wzdłużnym lub hydraulicznie): Chroni podnośnik ciągnika przed uderzeniami podczas jazdy po wybojach.
Regulowany wysokością: Pozwala na idealne wypoziomowanie przyczepy względem ciągnika, co jest kluczowe dla równomiernego zużycia opon na obu osiach.
Systemy skrętu
W dłuższych przyczepach tandemowych (powyżej 12-14 ton) warto zainwestować w oś skrętna nadążną. Zapobiega ona "ryciu" oponami w ziemi podczas ciasnych zakrętów, co oszczędza bieżnik i darń na łąkach.
4. Funkcje i opcje dostępne w tandemach
Wywrót trójstronny: Choć tandemy często kojarzą się z wywrotem do tyłu, większość polskich producentów oferuje pełny wywrót 3-stronny.
Hydrauliczna stopa podporowa: Niezbędna przy dużych maszynach. Pozwala na bezwysiłkowe odpinanie pełnej przyczepy.
Własna hydraulika: Niektóre modele posiadają pompę na WOM, co pozwala na szybki wywrót nawet przy współpracy ze starszymi ciągnikami o małej wydajności pompy.
Systemy plandekowe: Ze względu na wysokość tandemów (często są wyższe od klasycznych przyczep), warto wybrać plandekę rolowaną z poziomu gruntu.
5. Zastosowanie: Gdzie tandem wygrywa, a gdzie przegrywa?
Optymalne zastosowania:
Transport w trudnych warunkach (kukurydza, buraki): Dzięki dociążeniu traktora, tandem jest bezkonkurencyjny na miękkich polach.
Praca w ograniczonych przestrzeniach: Wąskie podwórza, wjazdy do stodół, manewrowanie między budynkami inwentarskimi.
Szybki transport drogowy: Tandemy na resorach parabolicznych prowadzą się stabilniej przy prędkościach 40-50 km/h.
Do czego Tandem nie jest idealny?
Bardzo słabe ciągniki: Jeśli ciągnik ma bardzo niski dopuszczalny nacisk na zaczep (mały udźwig podnośnika), tandem może doprowadzić do awarii hydrauliki lub podrzucania przodu traktora.
Długie postoje po odpięciu na miękkim gruncie: Ciężka przyczepa tandemowa, odpięta "na pełno" na miękkiej ziemi, może wbić stopę podporową głęboko w podłoże, utrudniając ponowne podpięcie.
6. Podsumowanie
Przyczepa tandem to maszyna dla rolnika ceniącego czas i sprawność logistyki. Wymaga ona jednak solidniejszego podejścia do konserwacji układu jezdnego i zaczepu.