Owijarki
Owijarki
Owijarki do bel – Strażnicy beztlenowej fermentacji: Jak technologia owijania chroni zdrowie Twojego stada
W systemie rozdzielnym owijarka jest maszyną, która stawia kropkę nad "i". Nawet najlepiej zbita bela z najnowocześniejszej prasy nie zamieni się w wartościową kiszonkę, jeśli proces owijania nie zapewni absolutnej szczelności. Każde niedociągnięcie na tym etapie to ryzyko rozwoju pleśni, które są toksyczne dla zwierząt i obniżają jakość mleka.
1. Rodzaje owijarek a higiena paszy
Wybór typu owijarki wpływa na to, jak szybko i w jakich warunkach bela zostanie odcięta od tlenu.
Owijarki stacjonarne
Zazwyczaj montowane na TUZ lub własnym podwoziu, zasilane z hydrauliki ciągnika na postoju.
Charakterystyka: Bele są dowożone do maszyny (np. na podwórze gospodarstwa).
Wpływ na paszę: Ryzyko polega na czasie – jeśli bele czekają na polu zbyt długo bez folii, dochodzi do zagrzewania masy. Jednak owijanie w miejscu składowania ogranicza ryzyko uszkodzenia folii podczas transportu.
Owijarki samozaładowcze (Boczne i tylne)
Wyposażone w ramię załadowcze, które podejmuje belę z ziemi w trakcie jazdy.
Nowoczesność: Pozwalają na owijanie w ruchu. Modele z załadunkiem przednim pozwalają jechać w tym samym kierunku co prasa, co oszczędza czas.
Dobrostan pola: Mniejsza liczba przejazdów ciężkim sprzętem po darni to mniejsze ryzyko uszkodzenia korzeni traw i czystszy kolejny pokos.
2. Nowinki techniczne: Precyzja, która oszczędza paszę
W 2026 roku owijarki to maszyny naszpikowane technologią, która eliminuje błędy operatora:
Owijanie 3D (system e-Link): Zamiast obracać belę tylko w jednej płaszczyźnie, maszyna dodatkowo nakłada folię na najbardziej narażone punkty – krawędzie beli. To tam zazwyczaj powstają nieszczelności. System 3D pozwala uzyskać szczelność przy mniejszym zużyciu folii o ok. 15-20%.
Podwójne podajniki folii (750 mm): Zastosowanie dwóch satelitów z folią skraca czas owijania o połowę. Ma to kluczowe znaczenie, gdy goni nas deszcz lub upał, który szybko wysusza niezabezpieczoną zielonkę.
Automatyczne czujniki zerwania folii: Jeśli jedna rolka się skończy lub zerwie, maszyna natychmiast zatrzymuje proces lub automatycznie przelicza obroty drugiej rolki, by dokończyć belę zgodnie z zadaną liczbą warstw.
3. Parametry krytyczne dla Dobrostanu Zwierząt
Jakość paszy z beli zależy od trzech technicznych aspektów pracy owijarki:
Liczba warstw (Zasada 2+2+2): Dla kiszonek z traw standardem jest minimum 24 obroty (4 warstwy), ale dla lucerny i suchszej sianokiszonki eksperci zalecają 6 warstw. Każda dodatkowa warstwa to mniejsza przenikalność tlenu i mniejsze ryzyko listeriozy.
Stopień naciągu folii: Napinacze powinny rozciągać folię o 50-70%. Tylko wtedy folia "aktywuje" swoje właściwości klejące i idealnie przylega do beli, usuwając powietrze z jej wnętrza.
Stawiacz bel (Wyrzutnik): Pozwala na pionowe ustawienie beli na podłożu. Pionowe ustawienie jest zdrowsze dla paszy – na denkach beli folia jest najgrubsza, co chroni przed przebiciem przez twarde ściernisko i uniemożliwia ptakom niszczenie folii.
4. Polscy liderzy rynku
Polska to potęga w produkcji owijarek, eksportująca te maszyny na cały świat:
SIPMA (Lublin): Ich seria MAJA to legenda niezawodności. Proste w obsłudze, pancerne maszyny, które wybaczą wiele błędów początkującym operatorom.
Metal-Fach (Sokółka): Oferuje bardzo zaawansowane owijarki samozaładowcze (np. model Z593), które dorównują zachodnim konstrukcjom pod względem szybkości pracy i elektroniki.
PRONAR (Narew): Słynie z owijarek o doskonałym stosunku ceny do jakości, szczególnie docenianych za trwałość powłok lakierniczych i odporność na korozję.
Serwis
Owijarka pracuje w pełnym słońcu i kurzu – to warunki, w których mechanizmy napinaczy folii muszą działać bezbłędnie.
Ważna rada: Nigdy nie zostawiaj owiniętych bel na polu na dłużej niż kilka godzin. Ptaki (szczególnie wrony) błyskawicznie lokalizują nowe obiekty i rozrywają folię, szukając owadów. Jedna dziura to zmarnowana cała bela paszy.