Systemy aplikacji
Systemy aplikacji
Systemy aplikacji gnojowicy – od rozlewania do precyzyjnej iniekcji doglebowej
W nowoczesnym rolnictwie wóz asenizacyjny nie jest już oceniany przez pryzmat tego, jak szybko potrafi się opróżnić, ale jak precyzyjnie potrafi rozmieścić nawóz. Tradycyjna płytka rozbryzgowa, generująca charakterystyczny "wachlarz", odchodzi do lamusa. Jej miejsce zajmują technologie, które minimalizują kontakt gnojowicy z powietrzem, co pozwala zatrzymać w glebie nawet do 90% azotu amonowego, który przy tradycyjnym rozlewie zostałby bezpowrotnie utracony.
1. Macerator – "mózg" systemu precyzyjnego
Zanim gnojowica trafi do węży, musi przejść przez rozdzielacz tnący, czyli macerator. Bez tego urządzenia nowoczesna aplikacja byłaby niemożliwa ze względu na ryzyko natychmiastowego zapchania systemu resztkami słomy czy paszy.
Zadanie: Macerator rozcina części włókniste za pomocą wirujących noży i równomiernie rozdziela strumień cieczy na kilkanaście lub kilkadziesiąt przewodów.
Kluczowy detal: Większość maceratorów posiada zintegrowany łapacz kamieni, który chroni końcówki aplikatora przed uszkodzeniem mechanicznym.
2. Rampy wleczone (wężowe) – standard wydajności
To najpopularniejszy krok w stronę rolnictwa precyzyjnego. Gnojowica transportowana jest gumowymi wężami bezpośrednio nad powierzchnię gruntu.
Mechanizm: Zakończenia węży (tzw. płozy lub buty) ciągną się po ziemi, zostawiając nawóz pod liśćmi roślin (np. w zbożach lub na użytkach zielonych).
Zalety: Szerokość robocza od 6 do nawet 36 metrów, niska masa własna, drastyczne ograniczenie emisji odoru i strat azotu w porównaniu do rozbryzgu.
Zastosowanie: Idealne do nawożenia pogłównego w zbożach i na łąkach.
3. Aplikatory doglebowe – najwyższy stopień wtajemniczenia
Najbardziej zaawansowana technologia, która całkowicie eliminuje straty azotu, wprowadzając nawóz pod powierzchnię pola.
Aplikatory talerzowe (Dyskowe)
Działanie: Talerz nacinający otwiera wąską szczelinę w glebie, do której wtryskiwana jest gnojowica, a następnie szczelina jest zamykana.
Zastosowanie: Najlepsze na użytki zielone (nie niszczą darni) oraz do nawożenia przedsiewnego pod kukurydzę.
Aplikatory zębowe (Inżektorowe)
Działanie: Zęby kultywatora spulchniają glebę na głębokość 10–20 cm, wprowadzając nawóz bezpośrednio w strefę korzeniową.
Zalety: Połączenie nawożenia z uprawą pożniwną. Najwyższa efektywność wykorzystania składników odżywczych.
4. Na co zwrócić uwagę przy doborze osprzętu?
Udźwig wozu: Aplikator doglebowy o szerokości 6 metrów może ważyć ponad 2 tony. Wóz asenizacyjny musi posiadać solidny tylny podnośnik (TUZ) i ramę przystosowaną do przenoszenia sił skrętnych.
Moc ciągnika: Praca z aplikatorem doglebowym generuje duży opór. Zestaw wymaga dodatkowych 20–40 KM mocy w porównaniu do jazdy z samą płytką rozbryzgową.
System czyszczenia: Profesjonalne systemy posiadają automatyczne cykle czyszczenia maceratora (zmiana kierunku obrotów), co zapobiega zatorom bez przerywania pracy.
5. Korzyści ekonomiczne i ekologiczne
Zastosowanie systemów iniekcyjnych to nie tylko wymóg prawny (wynikający z tzw. Dyrektywy Azotanowej), ale realny zysk:
Oszczędność nawozów mineralnych: Więcej azotu z gnojowicy zostaje w glebie, co pozwala zmniejszyć dawkę kupowanej saletry.
Brak zanieczyszczenia paszy: Na łąkach gnojowica podawana wężami nie brudzi liści trawy, co jest kluczowe dla jakości późniejszej kiszonki.
Akceptacja społeczna: Brak uciążliwego zapachu pozwala na nawożenie pól znajdujących się blisko zabudowań mieszkalnych.